تکالیف قانونی اشخاص مشمول قانون سامانه مودیان

در این مقاله سعی شده است تا تمام قوانین مربوط به اشخاص مشمول قانون سامانه مودیان بررسی و ارائه شود. قوانین سامانه مودیان برای تمام افرادی است که کسب و کار خودشان را دارند و به‌عنوان مودی مالیاتی شناخته می‌شوند. سازمان امور‌ مالیاتی هر ساله یک سری قوانین جدید را برای مودیان وضع می‌کند که مودیان باید در جهت خوش حساب بودن و جریمه نشدن آنها را رعایت کنند.

اگر صاحبان مشاغل در سامانه مودیان ثبت نام نکنند، صورتحساب‌های الکترونیکی خود را برای سامانه نفرستند، حافظه مالیاتی نداشته باشند و یا کد مالیاتی دریافت نکنند جریمه خواهند شد؛ پس مودیان باید تکالیف قانونی خود را رعایت کنند. اگر شما هم کسب و کار خود را دارید و یا می‌خواهید کسب و کار خود را راه اندازی کنید، در ادامه با تکالیف قانونی مودیان، ثبت ‌نام و عضویت در این سامانه و سایر مراحل مربوط به آن همراه باشید.

ثبت نام و عضویت در سامانه مودیان به چه صورت است؟

برای عضویت در سامانه مودیان به‌عنوان یک صاحب کسب و کار و مودی مالیاتی، باید مراحل را به ترتیب جلو ببرید. اگر این مراحل را به ترتیب انجام ندهید نمی‌توانید در این سامانه ثبت نام کنید و احتمالا با خطا مواجه خواهید شد.

این موضوع در ماده ۲ قانون سامانه مودیان و پایانه‌های فروشگاهی آمده و بنابراین اجرای آن توسط مودیان ضروری است. مودیانی که کسب و کار فروشگاهی دارند، باید کارتخوان و یا درگاه پرداخت داشته باشند. همه صاحبان مشاغل باید در مرحله اول به نشانی tax.gov.ir مراجعه کرده و در سامانه مودیان ثبت نام کنند. بعد از این مرحله باید گواهی امضای الکترونیک بگیرند، شناسه حافظه مالیاتی دریافت کنند تا بتوانند صورتحساب‌های الکترونیک خود را به اداره مالیات بفرستند. به این ترتیب افراد خیلی راحت می‌توانند مالیات خود را استعلام بگیرند و برای پرداخت آن اقدام کنند تا مشمول جریمه نشوند.

فرایند ثبت معاملات و محاسبه مالیات در سامانه مودیان به چه شکل انجام می‌شود؟

افرادی که کسب و کار خود را دارند، باید با سامانه مودیان در ارتباط باشند و تمام تراکنش‌ها و خرید و فروش‌ها را به اطلاع این سامانه برسانند. این کار با ارسال صورت حساب الکترونیکی به سامانه مودیان امکان پذیر خواهد بود. در راستای رعایت قوانین سامانه مودیان دو نوع صاحب کسب و کار وجود دارد:

• صاحبان کسب و کاری که با خریدار نهایی در ارتباط هستند. این افراد باید صورتحساب‌های الکترونیک را به سامانه مودیان بفرستند و همچنین یک نسخه از آن را به خریدار بدهند. به همین منظور این افراد باید پایانه‌های فروشگاهی مانند کارتخوان و یا درگاه پرداخت اینترنتی داشته باشند تا در نهایت بتوانند فاکتور خرید را برای خریدار صادر کنند.
• صاحبان کسب و کاری که با خریدار نهایی در ارتباط نیستند، نیازی به داشتن پایانه‌های فروشگاهی ندارند. این افراد تنها باید صورتحساب‌های الکترونیکی هر تراکنش را در سامانه مودیان بارگذاری کنند. این موضوع باعث می‌شود تا اداره مالیات در جریان این تراکنش‌ها قرار بگیرد و میزان مالیات را به درستی تعیین کند.

حداکثر جمع صورتحساب‌های الکترونیکی صادره توسط هر مودی چقدر است؟

یکی از قوانینی که سازمان امور مالیاتی تعیین کرده، در نظر گرفتن محدودیت فروش برای مودیان است. این موضوع در ماده ۶ قانون سامانه مودیان آمده و نشان می‌دهد که هر مودی در هر دوره مالی نباید بیش از پنج برابر فروش زمان مشابه در سال گذشته را داشته باشد. میزان فروش سال گذشته مودی همان مبلغی است که برای آن مالیات پرداخت کرده و یا در حال پرداخت مالیات آن است.

این موضوع در مورد کسب و کارهای تازه تاسیس که سوابق مالیاتی ندارند به گونه‌ای دیگر صدق می‌کند. این واحدها نباید بیش از پنج برابر معافیت مالی سالانه خود درآمد داشته باشند. این مورد هم در ماده ۱۰۱ قانون اداره مالیات آمده است.

حال اگر یک مودی فروش بیشتری داشته باشد باید چه کاری انجام دهد؟ قوانین سامانه مودیان در این مورد می‌گوید که این مودی باید برای فروش بیشتری که از محدوده خارج شده است، مالیات بر ارزش افزوده پرداخت کند.

جرائم عدم انجام تکالیف قانونی سامانه مودیان مالیاتی چیست؟

همان‌طور که اشاره کردیم، مودیان سازمان امور مالیاتی یک سری تکالیفی در قبال این سامانه و مالیات کسب و کار خود دارند که باید آنها را رعایت کنند. در صورت عدم رعایت این تکالیف، مودیان با جرائم مختلفی روبرو خواهند شد که در ادامه به آنها اشاره می‌کنیم:

• عدم عضویت در سامانه مودیان
• عدم ارسال صورت حساب الکترونیکی
• عدم ارائه فاکتور به خریدار
• عدم اعلام حساب تجاری به سازمان امور مالیاتی

عدم عضویت در سامانه مودیان

اصلی‌ترین تکلیف صاحبان مشاغل این است که خود را به‌عنوان مودی مالیاتی به سازمان دارایی و امور مالیاتی معرفی کنند. برای اجرای این یکی از قوانین سامانه مودیان باید در سامانه مودیان به نشانی tax.gov.ir عضو شوید. بعد از عضویت در این سامانه باید سایر مراحل را تک به تک پیش ببرید تا در نهایت خیلی راحت بتوانید کارهای مالیاتی خود را انجام دهید.

عدم ثبت نام در سامانه مودیان برابر با جریمه ۱۰ درصد از فروش و یا دو میلیون تومان (هرکدام که بیشتر باشد) است.

عدم ارسال صورتحساب الکترونیکی

یکی از اقدامات مهمی که مودیان مالیاتی باید در جهت انجام تکالیف قانونی خود انجام دهند این است که صورتحساب‌های الکترونیکی خود را برای سازمان امور مالیاتی ارسال کنند.

اداره مالیات به کمک همین صورتحساب‌ها میزان تراکنش‌های مودیان را بررسی و برای آنها مالیات تعیین می‌کند. اگر مودیان صورتحساب‌های الکترونیکی خود را ارسال نکنند، باید یک درصد از مبلغ فروش و یا یک میلیون تومان (هر کدام که بیشتر باشد) را به سازمان به‌عنوان جریمه پرداخت کنند.

عدم ارائه فاکتور به خریدار

اگر کسب و کار شما به گونه‌ای است که مستقیم با خریدار در ارتباط هستید، باید در صورت درخواست خریدار به او فاکتور کاغذی ارائه دهید. اگر این کار را انجام ندهید مشمول مجازات می‌شوید.

برای این تخلف باید دو درصد از مبلغ فروش فاکتور و یا مبلغ دو میلیون تومان (هر کدام بیشتر باشد) را به‌عنوان جریمه پرداخت کنید.

عدم اعلام حساب تجاری به سازمان امور مالیاتی

یکی دیگر از کارهایی که مودیان باید انجام دهند این است که باید حساب تجاری خود را به سازمان امور مالیاتی اعلام کنند. اگر مودیان این کار را انجام ندهند جریمه می‌شوند.

جریمه اعلام نکردن شماره حساب تجاری به سازمان امور مالیاتی و وصل نکردن این حساب به پرونده مالیاتی هم برابر با ۱۰ درصد از مبلغ فروش و یا دو میلیون تومان (هر کدام که بیشتر است) خواهد بود.

چه کسانی مشمولین قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان هستند؟

معمولا تمام افرادی که کسب و کار خود را دارند مشمول قوانین سامانه مودیان و پایانه‌های فروشگاهی می‌شوند. این افراد شامل اشخاص حقیقی صنفی و  غیر صنفی هستند.

اشخاص حقوقی یعنی شرکت‌هایی که در بند سوم قانون مالیات‌های مستقیم قرار دارند هم شامل قانون سامانه مودیان می‌شوند. این افراد باید قوانین را بدانند و آنها را رعایت کنند؛ در غیر این صورت جریمه می‌شوند.

تغییرات قانون سامانه مودیان در راستای قانون تسهیل

قوانین سامانه مودیان چند وقتی است که تغییر کرده و این تغییر به نام قانون تسهیل شناخته می‌شود. طبق این قانون یک سری از تکالیف مودیان تغییر کرده است. در ادامه این تغییرات را به اطلاع شما می‌رسانیم:

1. تغییر تاریخ عضویت در سامانه مودیان

اولین تغییری که در سامانه مودیان ایجاد شده، مربوط به تاریخ عضویت و ثبت نام در سامانه مودیان است. قبلا این تاریخ‌ها متفاوت بود، اما از زمان اعمال تغییرات اشخاص حقیقی از اول دی ماه و اشخاص حقوقی از اول مهر ماه سال ۱۴۰۲ می‌توانند در سامانه مودیان ثبت نام کنند.

• تغییر صادر کردن صورتحساب‌های الکترونیکی

افرادی که کسب و کار خود را دارند، باید صورتحساب‌های الکترونیکی خود را به سامانه مودیان ارسال کنند. صاحبان مشاغل برای ارسال صورتحساب با توجه به نوع و حجم فعالیت خود طبقه بندی می‌شوند. اشخاصی که باید صورتحساب‌های الکترونیکی خود را به سامانه مودیان ارسال کنند عبارت‌اند از:

• افرادی که مجموع فروش خالص آنها تا پایان شهریور ۱۴۰۲ بیشتر از ۱۸ میلیارد تومان باشد
• اشخاصی که کسب و کار خود را دارند، به‌عنوان اشخاص حقیقی شناخته می‌شوند و جزو بند ط تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۲ هستند، بدون توجه به میزان فروش باید صورتحساب الکترونیکی ارسال کنند
• افرادی که در حوزه طلا، جواهر و پلاتین فعالیت می‌کنند باید برای هر میزان فروش صورتحساب الکترونیکی ارسال کنند
• افرادی که در حوزه مواد معدنی کار می‌کنند هم باید با هر میزان فروش صورتحساب الکترونیکی ارسال کنند

تمام این افراد باید صورتحساب‌های الکترونیک خود را به سازمان امور مالیاتی بفرستند. برای این کار هم باید گواهی امضای الکترونیک داشته باشید و شناسه حافظه مالیاتی دریافت کرده باشید. در صورت رعایت نکردن این قانون مودیان جریمه می‌شوند.

تاریخ لازم الاجرا شدن قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان چه زمانی است؟

قوانین سامانه مودیان و پایانه‌های فروشگاهی از یک تاریخی به بعد لازم الاجرا شده است؛ یعنی مودیان موظف هستند تا از این تاریخ به بعد این قوانین را اجرا کنند و مالیات‌های خود را بپردازند. البته این تاریخ برای کسب و کارهای مختلف و اشخاص حقیقی و حقوقی متفاوت است. شما باید نوع کسب و کار خود را به‌صورت دقیق در ابتدای ثبت نام در سامانه مودیان مشخص کنید تا در مورد تاریخ‌های اجرای قوانین دچار مشکل نشوید. در جدول زیر این تاریخ‌ها را برای کسب و کارهای مختلف برای شما آورده‌ایم:

چطور صورتحساب الکترونیکی به سازمان امور مالیاتی ارسال کنیم؟

برای اینکه بتوانید صورتحساب‌های الکترونیکی خود را به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال کنید، در قدم اول باید در سامانه مودیان عضو شوید. بعد از عضویت باید گواهی امضای الکترونیک دریافت کنید، کد مالیاتی بگیرید، شناسه حافظه مالیاتی خود را ثبت کنید و تمام این اقدامات را به ترتیب پیش ببرید.

بعد از انجام این مراحل، می‌توانید صورتحساب‌های الکترونیکی خود را به سامانه مودیان ارسال کنید. برای این کار هم روش‌های مختلفی وجود دارد که عبارت‌اند از:

• ارسال صورت حساب الکترونیک توسط مودی: خود مودی می‌تواند به کمک برنامه‌ها و سایت‌های حسابداری مانند مگاپی این کار را انجام دهد.
• ارسال صورتحساب توسط شرکت‌های معتمد: مودیان همچنین می‌توانند ارسال صورتحساب را به شرکت‌های معتمد سازمان بورس بسپارند.
• ارسال صورتحساب توسط سامانه‌های دولتی: یک سری سامانه‌های دولتی هم وجود دارند که مودیان می‌توانند از طریق آنها برای ارسال صورتحساب‌های الکترونیک خود اقدام کنند.

جمع بندی

قوانین سامانه مودیان توسط اداره امور مالیاتی وضع می‌شود و تکالیفی را برای اشخاص حقیقی و حقوقی ایجاد می‌کند. تمام مودیان مالیاتی باید به این قوانین احترام بگذارند و تکالیف خود را به بهترین شکل انجام دهند.

اگر می‌خواهید از تکالیف مالیاتی خود به‌عنوان مودی به درستی مطلع شوید و آنها را اجرا کنید، می‌توانید از مشاوران مالیاتی کمک بگیرید.